Diabet bilan sport va jismoniy faollik
Mashgʻulot insulin sezuvchanligini 24 soatdan koʻproq vaqtga oshiradi. Bu sport oldidan, 30 daqiqadan keyin va tunda 03:00 da oʻlchov — uchta turli hikoya va har biri oʻz yechimini talab qiladi degani.
Yuk glyukozaga qanday taʼsir qiladi
Aerob yuk (yugurish, suzish, velosiped) odatda glyukozani pasaytiradi — mushaklar insulin vositachiligisiz yoqilgʻini isteʼmol qiladi. Anaerob (kuch, sprint) vaqtinchalik koʻtarishi mumkin — kontrinsulyar gormonlar chiqishi hisobiga. Insulindagi bemorlarda mashgʻulotdan 6–24 soat keyin kechikkan gipogliklemiya — asosiy xavf. ADA 2024 har qanday muhim yuk atrofida oʻlchov protokolini tavsiya qiladi.
Mashgʻulot atrofidagi oʻlchash protokoli
Boshlanishdan 30 daqiqa oldin
Maqsadli koridor 5,5–10,0 mmol/l. 5,5 dan past — mashgʻulotdan oldin 15–20 g uglevod. 14 dan yuqori va ketonlar bor — mashgʻulotni kechiktiring.
60 daqiqadan ortiq mashgʻulotda — oʻlchov uchun pauza
Ayniqsa uzoq aerob yuklamada (yugurish, velosiped). 30 soniyali pauza mashgʻulot oʻrtasida gipo epizodidan arzonroq.
30–60 daqiqa keyin
5,5 dan past boʻlsa — uglevod. Normaga yaqin boʻlsa — keyinroq nazorat qiling: gipo bir necha soatdan keyin kelishi mumkin.
Mashgʻulot kunidan keyin uxlashdan oldin
Uxlashdan oldin < 6,5 boʻlsa — albatta murakkab uglevod (non + pishloq, yongʻoq + banan). Insulindagi bemorlarda birinchi kechki yoki yangi uzoq mashgʻulotdan keyin 03:00 ga signal qoʻyish.
Tezlik va portativlik
5 soniyada natija — bu «mashgʻulotni tugatish» va «toʻxtash» oʻrtasidagi farq. iXell ixcham, sport sumka cho‘ntagida yoki yugurish kamaridа yotadi. Minimal 0,6 mkl tomchi — qoʻllar terlagan yoki sovuq boʻlganda va katta tomchi chiqmaganda qimmatli. 500 ta oʻlchov xotirasi — bazalni tuzatish boʻyicha endokrinolog bilan suhbat uchun alohida mashgʻulot maʼlumotlari toʻplami.
Manbalar
ADA pozitsiyasi — jismoniy faollik va diabet
Colberg S.R. et al. · Diabetes Care · 2016
Soʻrov boʻyichaISPAD 2022 — diabetli bolalar va oʻsmirlarda mashgʻulot
Pediatric Diabetes · 2022
Soʻrov boʻyicha